Minder hartschade bij bestraling borstkanker

Dr . M. Mast

Mirjam Mast promoveert op effect ABC-bestraling

Vrouwen die bestraald worden voor borstkanker, hebben een iets grotere kans op het ontstaan van hart- en vaatziekten later in het leven. Omdat het hart links zit, geldt dit nadeel met name voor vrouwen met linkszijdige borstkanker. Door de stralingsdosis in dat gebied, de zogenoemde hartdosis, zo veel mogelijk te beperken, kan de kans op hart- en vaatziekten verminderd worden. Dat schrijft MCH-Bronovo onderzoeksmedewerker Mirjam Mast in haar proefschrift dat zij 23 juni verdedigt aan de Universiteit Leiden. De beste techniek hiervoor is de intensiteitsgemoduleerde radiotherapie, in combinatie met de active breathing methode.

Bij de active breathing control-methode (ABC-methode) houden patiënten tijdens elke bestralingsfractie een aantal keren hun adem in. Hierdoor zetten hun longen telkens uit, waardoor de longen het hart en de dus ook de belangrijke kransslagaders als het ware wegduwen van het te bestralen gebied. Uit de onderzoeken van Mast werd duidelijk dat met deze methode de gemiddelde hartdosis met 50% wordt verlaagd.  Mast onderzocht bovendien vier verschillende bestralingstechnieken, in combinatie met de ABC methode om de hartdosis te verlagen.

Minder kans op hartschade
De ABC-methode wordt nog niet lang genoeg toegepast om na te kunnen gaan of de patiënten die tijdens de bestraling hun adem inhouden op latere leeftijd inderdaad minder kans hebben op het ontstaan van hart- en vaatziekten. Om dit toch te kunnen onderzoeken, vergeleek Mast de calciumscores van bloedvaten van het hart vóór de bestraling met die van drie jaar na de bestraling. Uit andere onderzoeken blijkt dat de calciumscores in de bloedvaten van het hart een goede voorspeller zijn voor het ontstaan van hart- en vaatziekten. Zij concludeert dat het gebruik van de ABC methode leidt tot een minder sterke stijging van de calciumscores.

Mast stelt dat de ademhalingsgecontroleerde (ABC) methode in combinatie met IMRT de beste behandeling is bij bestraling van linkszijdige borstkanker in Nederland. Dit laatste leidt volgens haar tot een (nog) kleinere kans op het ontstaan van hart- en vaatziekten veroorzaakt door de bestraling. In MCH-Bronovo worden vanaf 1 januari 2010 alle patiënten met linkszijdige borstkanker bestraald met deze methode.

Lees het proefschrift;  Avoiding the heart: about optimising whole breast irradiation.